Çizgisel A ve B

Fenike alfabesini benimseyip değiştirmeden önce Yunanlılar iki yazı sistemi kullanırlardı. İlki, “ çizgisel A ” denilen, 76 hecesel göstergeden oluşan, piktografik bir yazıydı. Çizgisel A, MÖ 1700’den 1400’e kadar tüm Ege Denizi yöresinde kullanılırdı. Bu yazının şifresi halen çözülememiştir.

M.Ö. 1680 ile 1580 yılları arasında Çizgisel B yazısı onun yerine geçmiştir. Çizgisel B yazısı 158 ideogram, 87 hecesel gösterge, 11 ağırlık ve ölçü göstergesi ile 5 sayısal göstergeden oluşur. Çizgisel A’nın aksine Çizgisel B yazının okunuşu çözülmüştür. Bu yazı, bir Yunan dilini kaydetmekte kullanılırdı ; ama Minos medeniyetinin (MÖ III. bin yıl – Girit tarihi) çöküşü ve MÖ 1100 yılları civarında Girit’in istilası ile kaybolur. Eski Yunanistan’ın ahalisi olan Elenler önce çizgisel A ve B yazılarından esinlenen hecesel bir yazıyı denemişlerdir. Ama sonunda kendi dillerine daha uygun olan Fenike alfabesini benimsemişlerdir. Fenikelilerle ilişkide olan, Kıbrıs ve Suriye’nin kuzeyinde oturan Yunanlılar bu iki kültür arasındaki geçişi sağlamışlardır. Tarihçiler Yunan alfabesinin, Fenike alfabesinin bir uyarlaması olduğunu ispat etmişlerdir.Bu kanıtlama Fenike harfleriyle Yunan harflerinin karşılaştırılmasından elde edilir. İlk harf olan A iyi bir örnektir. Kendisine verilen Alfa adının Yunanca hiç bir anlamı olmamasına karşın Fenike dilinde öküz (Alef) anlamına gelir. Bu akrabalık hemen hemen tüm Fenike harfleri için geçerlidir. Ayrıca, Yunan alfabesindeki harflerin sırası, Fenike alfabesinin aynısıdır.

Yunan alfabesinin kullanımı MÖ VIII. yy’ın ikinci yarısından sonra kanıtlanmıştır. Ama bu yazıların mükemmelliği, onların Fenike yazısından çok daha önce uyarlandığını, bu işlemin MÖ X. yy’da yapıldığını düşündürüyor.